از مؤمنين است يا نسبت به همهء آنان عموميت دارد ؟ ( 1 ) خداوند عز و جل به پيامبرش دستور داد تا واليان امرشان را به آنان بشناساند و ولايت را مانند نماز و زكات و روزه و حجّشان برايشان تفسير كند . لذا مرا در غدير خم براى مردم منصوب نمود ، و سپس خطابهاى ايراد كرد و فرمود : « اى مردم ، خداوند مرا به رسالتى فرستاده كه سينهام از آن به تنگ آمده و گمان كردم كه مردم مرا تكذيب مىكنند ، ولى خداوند مرا ترسانيد كه بايد اين پيام را برسانم و گر نه مرا عذاب خواهد كرد » . سپس دستور داد ندا كنند تا مردم جمع شوند ، و بعد خطابهاى ايراد كرد و فرمود : « اى مردم ، آيا مىدانيد كه خداوند عز و جل صاحب اختيار من است و من صاحب اختيار مؤمنين هستم و من از خود آنان به ايشان صاحب اختيارترم » ؟ گفتند : بلى ، يا رسول اللَّه . فرمود : « برخيز ، اى على » . من برخاستم و حضرت فرمود : « هر كس من صاحب اختيار او هستم اين على صاحب اختيار اوست . پروردگارا ، هر كس او را دوست مىدارد دوست بدار و هر كس او را دشمن مىدارد دشمن بدار . ( در همان غدير خم ) سلمان برخاست و عرض كرد : يا رسول اللَّه ، ولايت و صاحب اختيارى او چگونه است ؟ فرمود : « ولايت و صاحب اختيارى او همچون ولايت من است . هر كس من نسبت به او از خودش صاحب اختيارترم على هم نسبت به او از خودش صاحب اختيارتر است » . خداوند تعالى هم اين آيه را نازل كرد : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً « 22 » ، « امروز دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تمام كردم و اسلام را بعنوان دين شما راضى شدم » . پيامبر صلى اللَّه عليه و آله سه مرتبه تكبير گفت و فرمود : « اللَّه اكبر ، كمال نبوت من و تكميل دين خدا ولايت على بعد از من است » . ابو بكر و عمر برخاستند و گفتند : يا رسول اللَّه ، آيا اين آيات بخصوص در بارهء على است ؟ ! فرمود : آرى ، در بارهء او و جانشينانم تا روز قيامت است . ( 2 ) گفتند : يا رسول اللَّه ، آنان را براى ما بيان فرما . فرمود : برادرم و وزيرم و وارثم و وصيّم و جانشينم در امتم و صاحب

--> ( 22 ) سورهء مائده : آيهء 3 .